Çocuklarda dilin kazanılması, 2 dönemde gerçekleşir.
1.Konuşma Öncesi Dönem
- Yenidoğan Dönemi (Ağlama)
- Gıgıldama Dönemi (2-3 ay)
- Babıldama Dönemi (4-6 ay)
2. Konuşma Dönemi
- Ses, sözcük Dönemi (9-12 ay)
- Tek sözcük Dönemi (12-18 ay)
- İki sözcüklü ifadeler Dönemi (18-24 ay)
- Üç ve daha fazla sözcüklü ifadeler Dönemi (2-3 yaş)
- Gramer kurallarına uygun konuşma dönemi (3-6 yaş)
Yenidoğan Dönemi
- Yenidoğan davranışlarının çoğu refleksiftir.
- Konuşma gelişimine en çok katkı sağlayan refleks, emme- yutma refleksidir.
- Doğumdan sonra ortaya çıkan emme refleksi, öncelikle aşağı-yukarı çene hareketi ile birlikte gelişir.
- Yutmayı tamamlarken, cigerlerini korumak için, ses tellerini kapatmak ya da birleştirmek zorundadır..
- Yenidoğanın en yaygın sesi, ağlama sesidir. Ünlü seslerin bir kısmı da ağlamanın içindedir.
- Yenidoğan, işitsel olarak farklı sesleri, tonlamaları ve vurgu örüntülerini ayırt edebilir.
Gıgıldama ve Babıldama Dönemi (2-6 ay)
- İki aylık bebek, ağız hareketlerini başlayıp durdurabilecek kas kontrolünü geliştirir.
- Dördüncü aydan itibaren seslerle deneme yaparak, ses mekanizmasının üzerinde kontrol kazanmaya başlar. Emme ile birlikte dil kasları gelişir, dil kontrolü artar.
- Altıncı aydan itibaren dudaksı sesler daha baskın hale gelir
Tekrarlı Babıldama Dönemi (6-10 ay)
- Sekizinci aydan itibaren, çiğneme ve sıvı yutma davranışında dudaklarını kapalı tutabilir.
- Çiğneme, dairesel hareketlere dönüşür. Hece tekrarları ‘’ba-ba-ba’’ ‘’de-de-de’’ şeklindedir.
- Bebeğin çevresindekilerin bu sesleri tekrar etmesi, bebek için eğlenceli olduğu kadar, konuşma kazanımı için destekleyici olur.
Ses – Sözcük ve Tek Sözcük Dönemi (9-18 ay)
- 9-12 ay arası dönemde bebek, sık sık babıldayarak yetişkin konuşmasına benzeyen uzun dizeler oluşturur. Anlaşılmayan ancak ritmik olan, düz cümle ya da soru cümlesine benzeyen bir akıcılık vardır.
- İlk sözcüklerin söylendiği 12. ay, konuşmanın başlangıcı kabul edilir. Alıcı dil, ifade edici dile göre daha çok gelişmiştir. (Bilişsel gelişim, dil gelişiminden önde gider.)
- Kelime hazinesi hızla gelişir. İlk kullanılan sözcükler nesne isimleri ya da nesnelerin fonksiyonlarıdır.
İki Sözcüklü İfade Dönemi (18-24 ay)
- Bu dönemde, sözcüklerin birbiri ile ilişkilerini kavrarlar.
- Sözcükleri bir araya getirerek, farklı anlamları ifade etmeye çalışırlar.
- İsim fiil bileşimi ile cümleler oluştururlar. Konuşma tarzı, iki kelimeyi birleştirerek ve hızlı bir akıcılık içindedir.
- Bu yaşta, bilişsel düzeyde oluşan kavramlar, dil kullanılarak yansıtılır, iki sözcük arasında da anlam kurulur.
