Sosyal Gelişim
Sosyal gelişim, bireyin içinde yaşadığı toplumsal uyaranların, grup yaşamının kural ve zorunluluklarına karşı duyarlılık geliştirmesi; bunun sonucunda da yaşadığı kültürde bulunan diğer kişilerle uyum içinde olma sürecidir.
Erikson’a göre ; birey kişiliği yaşamının 8 aşamasında gelişimini sürdürür ve bir aşamada yaşanan herhangi bir olumsuzluk, uygun çevresel uyaranlar ve yaşantılarla, bir sonraki aşamada olumlu bir dönüşüme çevrilebilir.
Sosyal Gelişim
- 0-1 yaş Bebeklik Dönemi (Güvene karşı Güvensizlik)
- 1-3 yaş Küçük Çocuk Dönemi (Özerkliğe karşı kuşku ve utanç)
- 3-6 yaş Oyun Dönemi ( Girişkenliğe karşı Suçluluk duygusu)
- 6-12 yaş İlkokul Dönemi (Çalışkanlığa karşı Aşağılık duygusu)
- 12-18 yaş Ergenlik Dönemi (Kimliğe karşı Rol karmaşası)
- 18-25 yaş Genç Yetişkinlik Dönemi (Yakınlığa karşı Yalıtılmışlık)
- 25-40 yaş Yetişkinlik Dönemi (Üretkenliğe karşı Durgunluk)
- 40 ve üzeri Yaşlılık Dönemi (Bütünlüğe karşı Umutsuzluk)
1-3 yaş Küçük Çocukluk Dönemi (Özerkliğe karşı kuşku ve utanç)
- Bu dönemde çocuk, kendi başına yürümeye, beslenmeye ve konuşmaya başlar. Bağımsızlığa doğru gelişen bu beceriler ile çevrelerini kendi başlarına keşfe çıkarlar.
- Benlik gelişimin bir parçası olan ‘’benim’’ sözcüğü çok sık kullanılır.
- Zıt duyguları bir anda yaşarlar. Ağlarken güler; gülerken ağlar.
- Çevresinde bulunan kişilerle çatışmalar yaşar, özellikle tuvalet eğitimi, beslenme, uyku gibi konularda.
- Özerklik duygusu bu dönemde gelişir. Anne-babaların bu dönemde duygu e kişilik gelişimi için fırsatlar ve rehberlikleri çok önemlidir.
- Anne ve baba tutumlarında otorite ve güç savaşı hakim olduğunda, çocuklar kendilerinden emin olamazlar, yetersiz hissederler ve ‘’kuşku duyma’’ gelişir ya da bunlardan dolayı ‘’utanç duygusu’’ gelişir.
3-6 aş Oyun Dönemi (Girişkenliğe Karşı suçluluk duygusu)
- Oyun bu dönemde çocuğun temel uğraşıdır. Oyunlarında ve günlük yaşantısında merak, suçluluk duygusu kaygı gelişir.
- Vicdan duygusu gelişmeye başlar.
- Çocuklar, cinsiyet farklılıkları ve cinsiyet özelliklerini bilir.
- Anne-baba tutumları ile cesaretlendirilen çocuklar ‘’girişkenlik duygusu’’ kazanırken, kısıtlayıcı tutum ‘’ engellenme ve suçluluk duygusu’’ gelişimine neden olur.
Duygusal Gelişim
- Duygusal gelişim, dil gelişimi ve benlik gelişi ile belirlenir ve desteklenir.
- Çocuklar, ancak 2-6yaş yaşlarda kendilerinin ve başkalarının duygularını anlamaya yönelik becerilerini geliştirirler.
- Çocukluk döneminin ilk yıllarında, çocuklar duygularının nedenlerinin, sonuçlarını ve davranışsal ipuçlarını anlayabilirler.
- 4-5 yaşından itibaren pek çok temel duyguyu doğru değerlendirirler. Erken çocukluk döneminde bazı çelişkili duyguları yaşarlar ve kişinin ne hissedebileceğini anlamakta epey zorlanırlar.

